Cập Nhật Thay Đổi Nghị Định 121 Và Những Chính Sách Mới Từ Bộ Công Thương 2026

1. Tổng quan về Thông tư 121/2025/TT-BTC

Thông tư 121/2025/TT-BTC được ban hành ngày 18/12/2025, sửa đổi và bổ sung cho hàng loạt các thông tư trước đây (như Thông tư 38/2015/TT-BTC, Thông tư 39/2018/TT-BTC) liên quan đến:

• Thủ tục hải quan.

• Kiểm tra, giám sát hải quan.

• Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

• Quản lý thuế đối với hàng hóa XNK.

Thời điểm áp dụng: Bắt đầu từ ngày 01/02/2026.

2. Chi tiết 5 thay đổi quan trọng nhất doanh nghiệp cần biết

2.1. Cắt giảm chứng từ: Không cần nộp Hóa đơn thương mại (Invoice) nếu đã có Hóa đơn điện tử

Trước đây, doanh nghiệp thường phải scan hoặc nộp bản giấy hóa đơn thương mại. Theo quy định mới tại Thông tư 121:

Nếu hóa đơn thương mại đã được phát hành dưới dạng hóa đơn điện tử (theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP) và cơ quan hải quan có thể tra cứu được trên hệ thống dữ liệu thuế trước thời điểm làm thủ tục, doanh nghiệp KHÔNG PHẢI NỘP lại hóa đơn này cho cơ quan hải quan.

Điều này giúp giảm thiểu thao tác trùng lặp và nhất quán dữ liệu giữa cơ quan Thuế và Hải quan.

2.2. Đơn giản hóa thủ tục cho doanh nghiệp FDI

Đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) thực hiện quyền xuất khẩu, nhập khẩu:

• Doanh nghiệp chỉ cần nộp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (hoặc giấy tờ tương đương) 01 lần đầu tiên khi làm thủ tục tại Chi cục Hải quan.

• Các lô hàng sau, nếu làm tại cùng chi cục đó, doanh nghiệp không cần nộp lại chứng từ này.

2.3. Ứng dụng VNeID trong thủ tục hải quan

Một bước tiến lớn trong năm 2026 là việc tích hợp định danh điện tử. Thông tư 121 cho phép:

• Người khai hải quan sử dụng tài khoản VNeID để đăng ký, kết nối với Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.

• Việc này tăng tính bảo mật và thuận tiện, thay thế dần các phương thức xác thực truyền thống rườm rà.

2.4. Bổ sung trường hợp không phải nộp Tờ khai hải quan

Thông tư mới mở rộng các trường hợp người khai không phải nộp tờ khai khi thực hiện các thủ tục về thuế, bao gồm:

• Khoanh tiền thuế nợ.

• Xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt.

• Gia hạn nộp thuế, nộp dần tiền thuế nợ. (Trừ trường hợp doanh nghiệp khai trên tờ khai hải quan giấy).

2.5. Quy định chặt chẽ hơn về xử lý biên lai thuế

Từ 01/01/2026 (theo lộ trình của Thông tư), các quy định về xử lý biên lai thu thuế, phí hải quan điện tử được siết chặt:

• Nếu có sai sót về số tiền: Phải lập biên lai điện tử bổ sung (ghi âm hoặc ghi dương).

• Biên lai giấy tự in nếu in sai hoặc chưa giao khách hàng phải thực hiện hủy theo quy trình nghiêm ngặt.

3. Tác động của Thông tư 121 đến quy trình XNK hiện nay

Việc ban hành Thông tư 121/2025/TT-BTC cho thấy quyết tâm "làm sạch" và "làm nhanh" của ngành Hải quan:

1. Tốc độ thông quan: Giảm thời gian chuẩn bị hồ sơ giấy, tận dụng dữ liệu sẵn có trên hệ thống công.

2. Chi phí: Giảm chi phí in ấn, lưu trữ hồ sơ giấy cho doanh nghiệp.

3. Minh bạch: Hạn chế sự can thiệp của con người vào các khâu có thể tự động hóa (như kiểm tra hóa đơn).

4. Doanh nghiệp cần làm gì ngay lúc này?

Để quy trình thông quan không bị gián đoạn từ tháng 2/2026, doanh nghiệp cần:

• Rà soát phần mềm khai báo: Liên hệ với đơn vị cung cấp phần mềm (như ECUS, v.v.) để cập nhật phiên bản mới nhất tương thích với Thông tư 121.

• Chuẩn bị VNeID: Đảm bảo nhân sự phụ trách XNK đã có tài khoản định danh điện tử mức độ 2.

• Kiểm tra dữ liệu hóa đơn: Đảm bảo dữ liệu hóa đơn điện tử đầu vào/đầu ra đồng bộ với hệ thống Thuế để Hải quan có thể tra cứu.

Kết luận

Thông tư 121/2025/TT-BTC là bước ngoặt pháp lý quan trọng, đánh dấu kỷ nguyên "Hải quan số" toàn diện. Việc nắm bắt sớm các quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu hóa chi phí vận hành logistics.

Bạn cần tư vấn chi tiết về cách áp dụng Thông tư 121 cho lô hàng sắp tới?  hoặc liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ.

Địa chỉ trụ sở: 1086 Xa Lộ Hà Nội, Khu phố 5, Phường An Bình, Thành phố Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai.
Văn phòng giao dịch 1: Khu Công nghiệp Nhơn Trạch 6, Tỉnh Đồng Nai.
Văn phòng giao dịch 2:  KCN Lộc An - Bình Sơn, Long Thành, Tỉnh Đồng Nai.
Sđt: 0251 887 1409
Email: info@thongquan.com.vn